Ο Επίκουρος Καθηγητής Χριστόφορος Παπανδρέου, σε συνεργασία με ερευνητές και κλινικούς ογκολόγους από την Ισπανία, δημοσίευσε νέα εργασία στο υψηλού κύρους περιοδικό Journal for ImmunoTherapy of Cancer, με αντικείμενο την αξιοποίηση της μεταβολομικής για τη μελέτη της ανταπόκρισης στην ανοσοθεραπεία και της επιβίωσης σε ασθενείς με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Η προοπτική μελέτη METLUNG συμπεριέλαβε ασθενείς με προχωρημένη νόσο που ήταν υποψήφιοι για θεραπεία με αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η μελέτη METLUNG ξεκίνησε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου PI20/01094, με χρηματοδότηση από το Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), και αναπτύχθηκε σε συνεργασία με κλινικούς ογκολόγους του Hospital Universitari Sant Joan de Reus στην Ισπανία. Ο Χριστόφορος Παπανδρέου συμμετείχε στην εξασφάλιση της χρηματοδότησης και στην επιστημονική επίβλεψη της μελέτης μαζί με τον Dr. Josep Gumà, ογκολόγο και Διευθυντή του Institut d’Oncologia de la Catalunya Sud.
Στη μελέτη πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη μεταβολομική ανάλυση πλάσματος ασθενών με προχωρημένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα που λάμβαναν ανοσοθεραπεία, με ή χωρίς χημειοθεραπεία. Αναλύθηκαν 575 μεταβολίτες, με στόχο τον εντοπισμό μεταβολικών χαρακτηριστικών που σχετίζονται με την ανταπόκριση στη θεραπεία, την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου και τη συνολική επιβίωση. Η ανάλυση περιέλαβε 127 ασθενείς.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν συγκεκριμένα μεταβολικά προφίλ που σχετίζονταν με την έκβαση της ανοσοθεραπείας. Πέντε μεταβολίτες, ιστιδίνη, κιτρικό οξύ, ουρακίλη, γαλακτικό οξύ και σαρκοσίνη, εμφάνισαν συσχετίσεις με την κλινική ανταπόκριση και την επιβίωση. Ειδικότερα, υψηλότερα επίπεδα ιστιδίνης και κιτρικού οξέος πριν από την έναρξη της θεραπείας συνδέθηκαν με ευνοϊκότερη ανταπόκριση και επιβίωση, ενώ οι συσχετίσεις αυτές παρατηρήθηκαν και στην υποομάδα ασθενών που έλαβαν ανοσοθεραπεία χωρίς ταυτόχρονη χημειοθεραπεία. Οι δύο αυτοί μεταβολίτες αναδείχθηκαν επίσης ως βασικά χαρακτηριστικά στο πολυπαραγοντικό μοντέλο διάκρισης μεταξύ ασθενών με και χωρίς κλινική ανταπόκριση.
Τα ευρήματα υποστηρίζουν τη δυνατότητα της μεταβολομικής να συμπληρώσει τα κλασικά κλινικά χαρακτηριστικά στην αναζήτηση βιοδεικτών που σχετίζονται με την έκβαση της ανοσοθεραπείας, με προοπτική τη βελτίωση της διαστρωμάτωσης των ασθενών και την ανάπτυξη περισσότερο εξατομικευμένων προσεγγίσεων στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι διερευνητικά και απαιτείται επιβεβαίωσή τους σε μεγαλύτερους, ανεξάρτητους πληθυσμούς πριν από οποιαδήποτε κλινική εφαρμογή.
Η ερευνητική δραστηριότητα στο πλαίσιο της μελέτης METLUNG συνεχίζεται, με περαιτέρω αναλύσεις μεταβολικών δεδομένων και άλλου βιολογικού υλικού, με στόχο την καλύτερη κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που σχετίζονται με την έκβαση της ανοσοθεραπείας.
Η δημοσίευση είναι διαθέσιμη online στο Journal for ImmunoTherapy of Cancer:
https://jitc.bmj.com/content/14/9/e016077